Vo chong thuan hoa luon dong thu nua ty moi

Vợ chồng thuần hóa lươn đồng thu nửa tỷ mỗi năm

Hà TĩnhThấy anh Trần Văn Hà cùng chị Đỗ Thị Thanh Thủy lội ruộng bắt và thu mua lươn đồng nhỏ về nuôi để bán, nhiều người tắc lưỡi “vợ chồng nhà này khùng”.

Chiều cuối năm, đứng bên căn nhà mái bằng mới xây trị giá hơn 1,5 tỷ đồng, anh Hà, 46 tuổi và chị Thủy, 45 tuổi, trú thôn Khang, xã Thạch Liên, huyện Thạch Hà cười nói: “Tết này gia đình ấm rồi”.

Từ mảnh đất bạc màu rộng 2.000 m2, nhờ bén duyên với nghề nuôi lươn đồng, hai vợ chồng tạo được cơ ngơi khang trang với hệ thống nhà ở cùng vườn ao chuồng khép kín.

Kết hôn vào năm 2015, anh Hà và chị Thủy ra ở riêng với số tiền tích góp vài chục triệu đồng, hai sào ruộng cùng mảnh đất rộng 2.000 m2 của bố mẹ chồng để lại. Trước kia, anh Hà từng ôm ấp ý định xây bể xi măng bắt lươn đồng về nuôi, sau đó xuất con giống bán cho dân, song vì vướng nhiều việc nên chưa thể thực hành. Sau ngày cưới được vài tháng, khi nghe chồng bàn về kế hoạch dang dở, chị Thủy gật đầu tắp lự: “Em ủng hộ”.

Có sẵn đất, vợ chồng vay mượn bạn bè, người thân được hơn 100 triệu đồng để xây 24 bể nuôi, mỗi bể rộng 4 m2. Thời gian đầu, hai người ra đồng thả trúm làm bằng ống tre, tự bắt hoặc mua con giống của người làm nông hành nghề săn lươn đưa về nuôi thí nghiệm. “Vợ chồng nhà này khùng. Làm được tụi tôi đi đầu xuống đất”, chị Thủy nhớ lại lời gièm pha của láng giềng 6 năm trước.

Hệ thống bể nuôi lươn của gia đình anh Hà. Ảnh: Đức Hùng

Hệ thống bể nuôi lươn của gia đình anh Hà. Ảnh: Đức Hùng

Anh Hà chi 50 triệu đồng mua hơn 5 tạ lươn đồng về thả. Ngoài ra, anh còn mua thêm 60 kg lươn giống nhân tạo với giá 21 triệu đồng từ miền Bắc về nuôi để so sánh tập tính hai loại này. Vụ đầu tiên, lươn đồng sau nhiều tháng chăm sóc có phát triển song mỗi ngày chết với khoảng nửa kg; riêng lươn nhân tạo thì nuôi mãi không lớn. Chị Thủy sau đó mở nắp cống xả nước cho trôi hơn 60 kg lươn nhân tạo ra sông, gom lươn đồng chết để làm sạch môi trường.

“Tôi tiếp tục bị láng giềng nói khùng vì mua lươn về đi đổ”, chị Thủy kể. Vụ đầu xem như bỏ, hai vợ chồng nhiều đêm nằm trằn trọc, trong giấc mơ cũng nghĩ tới lươn. “Chắc chắn mình chưa biết cách nuôi”, chị Thủy nói với anh Hà. Hai người sau đó giành thời gian lên mạng tìm hiểu, rút ra một điều rằng nguồn nước trong bể hiện tại chưa đủ độ pH.

Lúc đầu, các bể nuôi lấy nước từ giếng ngoài ruộng về. Anh Hà phân tách, nước này không có phèn, thiếu độ pH khiến lươn chết. Sẵn trong vườn có ao rộng 200 m2, sâu hơn 1,5 m, anh Hà mua đường ống, bơm nước từ con sông cách nhà khoảng 500 m về tích trữ tại ao, cứ một ngày thì đổ nước này vào bể thay hai lần. Các vụ nuôi sau, nhờ ứng dụng cách thức này, lươn ít chết, phát triển tốt.

Ngoài ra, nhờ chăm học hỏi thông tin trên mạng, đến nay anh Hà đã biết cách phòng tránh bệnh nấm cho lươn, đó là hàng tuần phải tạt nước muối pha lãng vào bể, khử khuẩn nguồn nước.

Anh Hà (trái) và chị Thủy bắt lươn thương phẩm bán cho khách. Ảnh: Đức Hùng

Anh Hà (trái) và chị Thủy bắt lươn thương phẩm bán cho khách. Ảnh: Đức Hùng

Hai năm đầu lỗ khoảng 400 triệu đồng vì lươn chết và thị trường tiêu thụ chưa đảm bảo, đôi lúc anh Hà tỏ ý nản, chị Thủy ngồi bên nói: “Làm ăn lúc được lúc thua. Thất bại là thường nhật, nếu thắng lợi hết thì tiền bỏ đâu cho hết”. Nghe vợ nói anh Hà liền bồi thêm câu “em khùng à”. Chị Thủy nghe xong mỉm cười. Thấy vợ lạc quan và ủng hộ, anh nói “thôi đã đâm lao rồi ta phải theo đến cùng”.

Cơ sở tại nhà chị Thủy chính yếu thuần lươn đồng giống, mỗi năm xuất bán hai lần. Vào đầu năm, chị Thủy sẽ giành một tháng đi gom đủ khoảng 3 tạ lươn về thả nuôi trong 24 bể. Sau 3-4 tháng, lươn phát triển thì đem bán cho các cơ sở con giống ở miền Bắc hoặc tại Huế để họ tiếp tục chăm sóc. Xuất hết một lứa, chị đi gom nuôi lứa mới. Vào tháng 11-12, chị sẽ ngừng thuần lươn nhỏ, vì trời rét chúng hay bỏ ăn, dễ chết.

Lươn đồng nhỏ mỗi kg khoảng 150 con, giá 100.000 đồng. Đến thời khắc xuất bán, một kg còn khoảng 130 con, giá 450.000 đồng, thu lời mỗi kg hơn 300.000 đồng. Lươn giống không bán hết thì gia đình nuôi thương phẩm. Sau 7-8 tháng, chị Thủy đem bán cho các nhà hàng trong tỉnh, giá 150.000 đến 200.000 đồng một kg.

Chị Thủy chia sẻ, lươn đồng có đặc điểm màu vàng đẹp, thịt ngon, giá trị dinh dưỡng cao nên được nhiều cơ sở ưa thích. Hai năm đầu gặp khó khăn trong kết nối đầu ra, chị Thủy lên mạng tìm địa chỉ, liên hệ với các cơ sở chăm sóc con giống. Họ sau đó cử người trực tiếp về nhà chị Thủy khảo sát, đặt vấn đề hợp tác dài hạn. Từ năm thứ ba trở đi, gia đình khởi đầu có lãi, trung bình một năm hai vợ chồng thu lời khoảng nửa tỷ đồng từ bán lươn giống và lươn thịt, nợ nần do thua lỗ ngày xưa đã trả hết. Từ năm 2020 đến nay, do Covid-19, việc đi lại khó khăn nên chị không dám thuần lươn số lượng lớn dù đơn đặt hàng luôn nhiều.

Lươn đồng giống chờ xuất tại cơ sở của anh Hà. Ảnh: Đức Hùng

Lươn đồng giống chờ xuất tại cơ sở của anh Hà. Ảnh: Đức Hùng

Vợ chồng chị Thủy có hai người con trai, 3 và 4 tuổi. Vừa qua, sau nhiều năm tích góp, ngoài xây nhà, gia đình còn xây thêm một số chuồng trại để nuôi hàng chục con bò giống để vỗ béo bán kiếm lời.

Ông Dương Kim Hồng, Chủ tịch Hội người làm nông huyện Thạch Hà, đánh giá anh Hà chị Thủy là những người làm nông chịu khó, dám nghĩ dám làm, biết ứng dụng các kỹ thuật mới trong sản xuất chăn nuôi để phát triển kinh tế.

“Vợ chồng anh Hà là những người đầu tiên trong huyện thuần hóa lươn đồng. Mô hình này sau đó cũng có một vài người làm, nhưng phần đông theo được thời gian ngắn rồi bỏ. Còn gia đình anh Hà đã thành công nhờ cách làm kiên trì và sáng tạo”, ông Hồng nói.

Đức Hùng