Lieu co qua muon de cung cap vu khi quan

Liệu có quá muộn để cung cấp vũ khí quân sự cho Ukraine?

Sau nhiều chỉ trích “bỏ rơi” Ukraine, nhiều nước phương Tây đồng loạt cung cấp thiết bị quân sự cho Kiev, khi chiến sự kéo dài sang ngày thứ năm.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 27/2 thông tin Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định sẽ chi 500 triệu USD để cách thành viên mua và chuyển giao vũ khí cho Ukraine. Đây là lần đầu tiên EU ra quyết định như vậy trong lịch sử.

Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của EU Josep Borrell cũng cho biết khối này sẽ gửi tiêm kích cho Ukraine để ứng phó với chiến dịch quân sự của Nga.

Đan Mạch và Thụy Điển thông tin cung cấp gần 8.000 vũ khí chống tăng cùng nhiều trang thiết bị quân sự cho Ukraine. Loạt hỗ trợ quân sự của phương Tây được cấp tập đưa ra sau khi Đức đầu tháng này bị chỉ trích nặng nề vì chỉ cung cấp khoảng 5.000 mũ sắt cho Ukraine, động thái khiến Vitali Klitschko, thị trưởng Kiev, “không nói nên lời”.

“Họ sẽ gửi gì tiếp theo cho chúng tôi đây? Gối ư?”, Klitschko nói.

Trong những tuần sau đó, khi nỗ lực ngoại giao được tăng tốc, Pháp, Đức và nhiều nước phương Tây vẫn tỏ ra ngần ngại gửi vũ khí tới Ukraine, vì lo hành động này sẽ khiêu khích Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Tuy nhiên, khi ông Putin ngày 24/2 phát lệnh mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, mọi thứ đã thay đổi. Đức ngày 26/2 cho biết quân đội của họ sẽ gửi 1.000 vũ khí chống tăng và 500 tên lửa Stinger cho Ukraine, đảo ngược chính sách cấm xuất khẩu vũ khí tới các vùng xung đột mà quốc gia này đã duy trì từ lâu.

Lính Ukraine cầm súng máy tại chiến hào ở gần làng Travneve, vùng Donetsk, Ukraine hôm 21/2. Ảnh: Reuters.

Lính Ukraine cầm súng máy tại hào chiến đấu ở gần làng Travneve, vùng Donetsk, Ukraine hôm 21/2. Ảnh: Reuters.

Pháp cũng đang cung cấp vũ khí phòng thủ cho Kiev. Đại sứ quán Ukraine tại Paris cho biết họ đặc biệt yêu cầu hỗ trợ vũ khí phòng không.

Cuối ngày 26/2, văn phòng tổng thống Pháp thông tin Paris sẽ gửi nhiều nhiên liệu và thiết bị quân sự hơn cho Ukraine, cũng như áp các lệnh trừng phạt kinh tế mạnh hơn với Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói “các đối tác” đang gửi vũ khí giúp Kiev chống lại chiến dịch quân sự của Nga. “Vũ khí và thiết bị từ các đối tác đang trên đường tới Ukraine. Liên minh chống chiến tranh đang hoạt động”, ông đăng trên Twitter.

Sau tuyên bố mới của Đức, ông đăng Twitter “hãy tiếp tục nhé”.

Bỉ sau đó thông tin chuyển 2.000 súng máy và 3.800 tấn nhiên liệu cho quân đội Ukraine. Bộ Quốc phòng Hà Lan nói đã cung cấp súng bắn tỉa và mũ sắt, trong khi 200 tên lửa Singer sẽ được chuyển đi “sớm nhất có thể”.

Cộng hòa Czech cũng cung cấp cho Ukraine 30.000 khẩu súng lục, 7.000 súng trường, 3.000 súng máy cùng hàng chục súng bắn tỉa và khoảng một triệu hộp đạn.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken thông tin Washington đang cung cấp cho Ukraine 350 triệu USD thiết bị quân sự để chống lại chiến dịch tiến công “vô cớ” của Nga. Trong khi đó, Anh nói sẵn sàng hỗ trợ quân sự bổ sung cho Kiev, gồm cả vũ khí phòng thủ hạng nặng.

Loạt gói viện trợ quốc phòng cấp tập đến Ukraine sau khi Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki chỉ trích phương Tây hỗ trợ nước này chưa đủ. “Ukraine đang đấu tranh vì chúng ta. Vì tự do, chủ quyền của chúng ta. Vậy vì sao chúng ta không hỗ trợ họ”, ông nói. “Chúng ta phải hành động ngay hiện giờ. Chúng ta không còn thời gian để mất”.

Nhưng giới phân tách quân sự cho rằng Nga hiện chưa sử dụng một nửa trong số khoảng 180.000 quân tập trung gần biên cương Ukraine, không rõ liệu số vũ khí cấp tập từ phương Tây có thể tạo ra dị biệt trên mặt trận Ukraine hay không.

Sau những ngày đầu tiên thực hành kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” bất thành, quân đội Nga dường như đang đổi chiến thuật, chuyển sang vây hãm các thành phố lớn của Ukraine và tăng cường pháo kích, không kích các mục tiêu quân sự.

Tướng Vincent Desportes, cựu giám đốc Ecole de Guerre ở Paris, nơi huấn luyện các sĩ quan hàng đầu của Pháp, cho rằng hỗ trợ vũ khí của phương Tây đến Ukraine quá muộn bởi hồi đầu tháng, rất ít người thực sự tin rằng Nga sẽ mở chiến dịch toàn diện ở Ukraine. Ngay cả Tổng thống Ukraine Zelensky cũng không tin vào kịch bản này.

Desportes cho rằng khi nhận ra mức độ nghiêm trọng của tình hình, phương Tây “đang làm những gì có thể”, nhưng không nước nào có hàng tỷ vũ khí dư thừa, bởi tất cả quân đội ở châu Âu đều không được trang bị tốt.

“Khi bạn gửi 2.000 khẩu súng máy cho Ukraine, bạn phải lấy chúng từ kho vũ khí của chính mình. Các lực lượng quân đội ở châu Âu đều rất nghèo nàn”, ông nói.

Các lãnh đạo phương Tây cũng nhận ra rằng việc gửi vũ khí cho Ukraine còn đối mặt với nhiều thách thức, như làm sao để đưa được chúng tới quốc gia này và phân phối ra sao.

Đây cũng là điều mà Dan Smith, giám đốc Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm ở Thụy Điển, lo ngại, khi cho rằng “cần rất nhiều thời gian” trước khi số vũ khí phương Tây chuyển cho Ukraine có thể được sử dụng trên mặt trận.

“Vấn đề là những thay đổi lớn trong canh bạc này đều quá muộn”, Gustav Gressel, thành viên Hội đồng Quan hệ Quốc tế châu Âu (ECFR), cảnh báo.

Giống như Smith, ông chỉ ra việc cung cấp cho Ukraine các hệ thống vũ khí phức tạp để nâng cao năng lực phòng thủ còn đòi hỏi huấn luyện về nhân sự vận hành, với thời gian lên tới hàng tháng, thậm chí hàng năm.

“Chúng tôi đã lãng phí 8 năm để thảo luận về việc chuyển giao vũ khí cho Ukraine, trong khi không làm như vậy”, ông nói.

Các mũi tiến quân của Nga vào Ukraine. Đồ họa: NY Times.

Các mũi tiến quân của Nga vào Ukraine. Đồ họa: NY Times.

Annegret Kramp-Karrenbauer, cựu bộ trưởng quốc phòng Đức dưới thời thủ tướng Angela Merkel, trong bài đăng Twitter hôm 24/2 tỏ ra bất bình khi châu Âu để lỡ thời gian giúp Ukraine trước khi chiến dịch quân sự của Nga diễn ra.

“Tôi rất cuồng nộ vì thất bại lịch sử của chúng tôi”, bà viết.

Thanh Tâm (Theo AFP)

Click: Xem thêm

Trả lời