Điều hành giá điện những câu hỏi chưa có lời đáp

Biểu giá điện chia 6 bậc với bất lợi nằm phía người tiêu dùng, giá điện chỉ tăng không giảm, càng dùng nhiều càng phải trả tiền nhiều là những nghịch lý điều hành giá điện.

Điều hành giá điện những câu hỏi chưa có lời đáp .Ảnh minh họa

Nhiều gia đình đã hoảng hốt khi cần hóa đơn tiền điện tháng 4 với mức tăng gấp đôi, gấp ba so với tháng trước. Nguyên nhân theo nhiều người do cách điều hành gái điện đang có những vấn đề.

Trước đó ngày 20/3, giá điện được điều chỉnh với mức tăng là 8,36%. Tuy nhiên, với mức tăng này, giá điện tháng 4 không thể tăng quá cao.

Liên quan đến giá điện tăng vọt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng, do tháng 2 chỉ có 28 ngày, lại trùng nghỉ Tết Nguyên đán. Tháng 3 có 31 ngày, tháng 4 có 30 ngày, các cơ quan, doanh nghiệp trở lại hoạt động bình thường sau kì nghỉ nên lượng điện năng tiêu thụ cao hơn tháng 2 (tiêu thụ điện tháng 2 thường thấp nhất so với các tháng trong năm).

Bên cạnh đó, là việc điều chỉnh giá bán lẻ điện theo Quyết định của Bộ Công thương (tăng 8,36%).

Ngoài ra, theo EVN, nguyên nhân chính khiến hóa đơn điện tháng 4 tăng cao là do tình trạng nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Giá điện lại tính theo thang bậc, nên càng sử dụng nhiều, giá điện sẽ càng cao.

Ngoài nguyên nhân khách quan điều hành giá điện những nghịch lý:

Thứ nhất, cách chia biểu giá điện theo 6 bậc khác nhau. Cụ thể, giá điện bán lẻ sinh hoạt bậc 1 (từ 0 -50kWh) và bậc 2 (từ 51-100kWh) là thấp hơn so với giá điện bán lẻ bình quân (1.864 đồng/kWh), còn lại từ bậc 3 đến bậc 6, giá điện bán lẻ lại cao hơn nhiều so với giá điện bình quân.

Trong khi đó, các hộ gia đình đều sử dụng chủ yếu trên 100kWh, cái này sẽ chỉ giúp ngành điện hưởng lợi, còn người dân phải chịu chi phí cao. Vì vậy, cần chia nhỏ biểu giá điện hơn.

Một câu hỏi cũng được dư luận đặt ra là tại sao EVN làm ăn có lãi vẫn tăng giá điện?

Cụ thể, theo công bố của Bộ Công Thương, năm 2016 doanh thu bán điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hơn 265.510 tỷ đồng, tương ứng giá bán điện thương phẩm bình quân thực hiện là 1.661,57 đồng một kWh. Hoạt động sản xuất kinh doanh điện năm 2016 lỗ gần 594 tỷ đồng. Tuy nhiên, thu nhập từ các hoạt động có liên quan tới sản xuất kinh doanh điện năm 2016 của tập đoàn này gần 3.252 tỷ đồng, đã giúp EVN lãi 2.658 tỷ.

Hay năm 2017 EVN cũng báo lãi 2.799,08 tỷ đồng. Nhưng EVN cho rằng, với khoản chi phí chưa được tính đủ trong giá thành điện của các năm trước (trong đó có tiền chênh lệch tỷ giá), giá điện từ năm 2019 phải được “tính toán lại” và một trong những cách giảm khoản lỗ, chênh lệch tỷ giá đang treo của mấy năm trước. Chính vì thế, ngày 20/3 vừa qua, EVN vẫn đưa ra mức tăng 8,36%.

Bộ Công Thương cho rằng, để đảm bảo EVN kinh doanh có lãi, tăng cường tiềm lực tài chính đầu tư vào phát điện nêu buộc phải tăng giá điện.

Biểu giá điện chia 6 bậc với bất lợi nằm phía người tiêu dùng, giá điện chỉ tăng không giảm, càng dùng nhiều càng phải trả tiền nhiều là những nghịch lý điều hành giá điện. Ảnh minh họa

Thứ hai, giá điện vì sao chỉ tăng mà chưa bao giờ giảm. Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho rằng, ngành điện bị chỉ trích vì thiếu minh bạch trong việc lý giải nguyên nhân tăng giá điện.

“Ngành điện từ trước tới nay chỉ thấy tăng không có giảm, hai tháng vừa qua thủy điện dồi dào nước, thậm chí phải xả nước hồ chứa vậy sao lúc đó giá điện không giảm”, ông Phú bày tỏ quan điểm.

Theo ông Phú chính việc thiếu minh bạch nên cứ khi nào ngành điện tăng giá dư luận đều phản ứng. “Dù phản ứng nhưng người dân vẫn phải chấp nhận vì điện hiện nay là mặt hàng độc quyền. EVN tự sản xuất, tự phân phối, tự đưa ra giá bán…một chuỗi khép kín như vậy trong khi không có sự lựa chọn khác thì dù EVN tăng nữa người dân vẫn phải sử dụng”, ông Phú nêu bất cập.

Nhìn vào quyết định tăng giá điện vừa qua, theo ông Vũ Vinh Phú có thể hiểu tăng giá điện lần này để bù vào kết quả kinh doanh năm 2016. Như vậy nếu kết quả kinh doanh năm 2017 lỗ có nghĩa năm 2018 lại tăng để bù vào?

“Vấn đề giá điện không phải không tăng nhưng tăng phải hợp lý, tăng phải minh bạch, tăng cho người dân thấy sướng”, ông Phú nói

Cũng theo ông Phú, bất cập nhất việc tăng giá điện vừa qua là đột ngột tăng, thông báo hôm nay mai tăng giá. Với mặt hành có sức ảnh hưởng lớn như điện khi tăng giá phải có lộ trình.

“Doanh nghiệp phải biết năm nay tăng mấy đợt, mỗi đợt bao nhiêu để người ta dự kiến kế hoạch kinh doanh, dự kiến giá thành đầu vào. Đợt tăng giá vừa qua doanh nghiệp sẽ chịu thiệt lớn do cách tính giá đầu vào vẫn theo giá điện cũ”, ông Phú nhấn mạnh.

Thứ ba, giải thích về nguyên nhân phải tăng giá điện, ông Đỗ Thắng Hải – thứ trưởng Bộ Công thương – cho biết tổng chi phí phát sinh vào năm 2018 trong cơ cấu tính giá điện là khoảng 5.483 tỉ đồng.

Cụ thể, phát sinh khoản chênh lệch tỉ giá theo hợp đồng mua bán điện các nhà máy điện năm 2017 khoảng 3.071 tỉ đồng, chi phí tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước khoảng 502 tỉ đồng và dự kiến giá khí trong bao tiêu thực hiện theo thị trường tăng thêm khoảng 1.910 tỉ đồng. Tương tự với các khoản này, chi phí năm 2019 tăng lên tới 15.252 tỉ đồng.

Chưa kể, còn khoản chênh lệch tỉ giá theo hợp đồng mua bán điện của các nhà máy điện còn treo của năm 2015 dự kiến phân bổ cho năm 2019 khoảng 734 tỉ đồng. Như vậy, tổng chi phí tăng thêm của EVN trong năm 2019 dự kiến khoảng 20.735 tỉ đồng.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực lại quan tâm đến vấn đề chi phí đầu vào của sản xuất kinh doanh điện liên quan đến tỉ giá lên đến vài nghìn tỉ đồng bị treo lại trong nhiều năm.

Theo ông Lực, cần phải làm rõ khoản tỉ giá của EVN thực tế là gì, nguyên nhân tại sao, do khách quan hay chủ quan, giải pháp của EVN trong việc phòng ngừa rủi ro tỉ giá có đảm bảo, hiệu quả để giảm áp lực lên tình hình tài chính nói chung của tập đoàn này.

Vị chuyện gia này cho rằng về lâu dài, EVN cần phải có cơ chế phòng ngừa tỉ giá.

Trong thực tế, EVN nhận được nhiều ưu đãi khi vay ở các tổ chức quốc tế nhưng cũng có khoản vay thương mại, nên lại cần phải có cơ chế và công cụ phù hợp. Ngoài ra, cần tiếp tục minh bạch hóa giá thành sản xuất kinh doanh điện, các yếu tố cấu thành giá điện, trong giá điện có cơ sở thuyết minh, giải trình cho người dân hiểu và chia sẻ, đồng thuận.

Chia sẻ bài viết:



Call Now